Aflevering 4 -Johanna Hobius

Hier vind je de podcast over de moedige Johanna Hobius, hertalingen van haar werk en bonusmateriaal.

Was Johanna Hobius een Dolle Mina avant la lettre? Dat klinkt misschien vreemd voor een vrouw die schrijft dat vrouwelijke kennis de man tot eer strekt. Maar juist dáár wordt het zo spannend, want Hobius morrelt slim, geestig en soms schrijnend aan de patriarchale grenzen van haar tijd, vertelt hertaler Maud Vanhauwaert. Historisch letterkundige Nina Geerdink legt uit hoe dat nou zit met die dubbelzinnigheid van Hobius: dat ze tegelijk een pleidooi voor vrijheid van vrouwen voert én toch ook voor de onderdanigheid van de vrouw.

Ik kán lezen en leren, ik kán studeren, laat ons vrouwen dat doen, zegt Johanna Hobius in 1643. Ze voert een stoet bijzondere vrouwen op als bewijs, net zoals Christine de Pisan dat eeuwen eerder deed.

In De Lof voor alle Eerbare Vrouwen en jongh-vrouwen, en een tegenwerpinge aen alle verachters der selver bewijst Hobius zelf hoe goed ze de retorica beheerst. Het gedicht klinkt simpel, maar zoals Vanhauwaert concludeert: dat is schijn, het zit gehaaid in elkaar. Vanhauwaert had graag een kop koffie met Hobius gedronken. Luister maar.

Johanna Hobius (1614 – 1642) woonde in Brouwershaven.

Hertaling

Maud Vanhauwaert hertaalde twee gedichten van Hobius, waaronder Lof voor alle eerbare meisjes en vrouwen, een proto-feministische tekst die de tand des tijds wonderwel heeft doorstaan. Het gedicht beschimpt mannen die vrouwen onderschatten en kleinhouden, en prijst de vele wijze vrouwen die de geschiedenis rijk is.

Lesmateriaal

Bij de podcast maken de bevlogen docenten Joke Brasser en Marie-José Klaver lesmateriaal. Wist je dat de door hen gemaakte opdrachten voldoen aan de nieuwe eindtermen van het schoolvak Nederlands? Kun je dus zó in je klas gebruiken! Uitermate geschikt voor bovenbouwleerlingen op havo of vwo. Hier vind je de lesbrief. Daarbij horen ook twee fragmenten, klik hier voor het eerste fragment en hier voor het tweede.

Een kort literair portret van Johanna Hobius

Tijdgenoten

Anna Maria van Schurman, Charlotte de Huybert en Maria Margaretha van Akerlaecken waren tijdgenoten van Johanna Hobius. Historische Klassiekers toont graag het rijke kleurenpalet van historisch vrouwelijk schrijverschap. Luister hier of in je eigen podcastapp naar de bonusaflevering over deze vrouwen. Op Historiek.net vind je een artikel met meer informatie over de auteurs.

Nieuwsbrief

Bij het verschijnen van de podcasts en hertalingen schrijft Fleur Speet een aanstekelijke nieuwsbrief, waarin de historische context van de schrijvende vrouwen tot leven wordt gebracht en de betekenis van de gedichten wordt verhelderd. Als je op de onderstaande button klikt, kom je bij een overzicht van deze nieuwsbrieven. Daar kan je je ook abonneren, zodat je de nieuwsbrief in je mailbox ontvangt.

Lees hier de Nederlandse transcriptie van de podcast over Johanna Hobius.
For the English transcription of this episode, click here.

Deze podcast wordt gemaakt door Fleur Speet (script en presentatie, productie, regie en redactie, co-edit, logo, proza-fragmenten), Annelore van Gool (opname, montage en edit), Annelies Verbeke (co-edit), Seppe Roosen (muziek), Idriss Rouchiche en David Krooshof (mastering), Joke Brasser en Marie-José Klaver (lesmateriaal), Evi Dijcks (Wist-je-datjes) en Vera Anna Mae Polkamp (pentekeningen).

Deze podcast wordt mogelijk gemaakt door het Nederlands Letterenfonds, het Cultuurfonds, Literatuur Vlaanderen, de dr. C. Louise Thijssen-Schoute Stichting, het Hendrik Mullerfonds en de Carla Atzema Soroptimist Prijs.

Luister de podcast